Bir Doğa Harikası : Asi Nehri

 Bir Doğa Harikası : Asi Nehri
Okunuyor Bir Doğa Harikası : Asi Nehri

Bu yazımda sizlere aslında benim yıllardır tanıdığım, kapı komşum olan bir doğa harikasından bahsetmek ve size yakın tarihteki geçmişini anlatmak istiyorum. Eski adı “Orantes” olan Asi Nehri bilimsel anlamda: Lübnan’daki Bekaa Vadisi’nin doğu kısmından doğar ve Türkiye Hatay ilinden Akdeniz’e dökülür. Asi Nehri’nin toplam uzunluğu 556 km olup, 366 km Suriye’de, 98 km Türkiye’de, 40 km Lübnan’dadır. 52 km’si Türkiye-Suriye sınırını oluşturur. Antakya ile Akdeniz’e doğal su yolu bağlanmış olan Asi Nehri’nin ortalama su debisi 30 m³/sn dir. Ama biz bu gün bilimselden uzaklaşıp geleneksele yöneleceğiz. Bizzat birinci dereceden duyduklarımı ve zamanında benim gördüklerimi paylaşmaya çalışacağım. Asi nehri bulunduğu konum açısından benim kapı komşum, balkonumun eşsiz manzarasıdır. Günümüzde maalesef berraklığını ve çoğu işlevini kaybetmiş olmasına rağmen hala eşsizliğini koruyor.

1 1

Ebeveynlerim çocukluğunda yüzme, su, yıkama ve yıkanma ihtiyaçlarını buradan karşılıyorlarmış. Üstelik avcılık yaparak yemek ihtiyaçlarını da karşılamışlar bir süre günümüzde de bu amaçla kullananlar var tabi. Karşıya geçişin yani köprünün olmadığı dönemlerde yazın suyun azalmasına bağlı olarak asi nehri yürüyerek aşılıp karşı köye ulaşım sağlanabiliyormuş, bende çoğu zaman karşı köydeki anneannemi bu yolla ziyaret ettim, tehlikeleri olan bir durum bu tabi. Öz halam ve en yakın arkadaşı karşı köye ulaşmak isterken maalesef akıntıya kapılarak 7 yaşında hayatını kaybetmiş, bunun yanında çoğu insan da boğulma tehlikesi yaşamış… Asi nehrinin en büyük ve bence büyüleyici özelliği tersine akmasıdır. Asi Nehri bulunduğu bölgede güneyden kuzeye; yani ters yönde akan tek nehirdir. Yerel halka göre ismini bu özelliğinden almıştır.

2 1

Bazı inanışlara göre de Musa Kızıl Deniz’i asası ile ikiye ayırdıktan sonra Asi Nehri tersine akmaya başlamıştır. Hatta asi nehrinin çevresinde yaşayan insanların, ki bu gruba bende giriyorum, maruz kaldığı korkusuz ve aykırı olduğunu gösteren buraya özgü bir deyimi bile var ‘Asi suyu içmiş’. Şu an gerek manzarası gerek göz alıcı güzelliğiyle Hatay denince akla gelen en büyük sembollerinden biridir. Çoğu doğa yürüyüşü meraklılarının, bisikletçilerin de bir numaralı meskenidir. Tam kapı komşum olmasının bu kadar mükemmel olmasının yanında kışın yağışlara bağlı olarak zaman zaman taşkınlarla evime misafir olarak gelmişliği bile var. Pozitif düşünüyor ve bahçemin sulanmasından mutluluk duyuyorum. Yazın ise sivrisinek baskınlarıyla bizi boğsa da serin serin esintileri bana neden taşınmadığımı hatırlatır nitelikte. Asi nehrinin Akdeniz’le birleştiği noktaya halk arasında ‘boğaz’ deniyor. İlginçtir ki Tatlısu ve tuzlusu balıkları burada yaşayabiliyor ve geçimini balıkçılıkla kazanan çoğu insan burada avcılık yapıyor.

3 1

Çoğu efsaneye de ev sahipliği yapan bu nehrin benim bildiğim hikayesi ise şudur: Rivayete göre gerek çocukluğunda gerek ergenlik ve gençlik döneminde her isteği koşulsuz bir şekilde yerine getirilen Orantes adında bir delikanlı yaşarmış. Bu delikanlı nihayetinde büyür ve evlenme çağına gelir. Bugüne kadar her isteği yerine getirilen bu delikanlı istediği kızı da bu kadar kolay elde edebileceği kanısına varmış. Gönlünü köyün en güzel kızına kaptırmış. Ama kızın sevdiği genç savaşta şehit olunca kızımız kalbini herkese kapatmış haliyle bizim Orantesi reddetmiş. Bunu gururuna yediremeyen genç çareyi konuyu ailesine taşıyarak bulmuş. Ama maalesef ailesinin de elinden bir şey gelmemiş. Orantesin aklına ise haince bir fikir gelmiş ve güzel kızımızı kaçırmaya karar vermiş. Ve kızı nehir kenarına çağırmış. Bu kadar çabaladığını gören kız ise kaptırmış gönlünü bizim delikanlıya, evlenebileceklerini söylemek için gitmiş nehre. Gece olunca çağırmış güzel kızımızı yanına onu dinlemeden atılmış hamlesini yapmaya ama ayağı kayıp nehre düşmüş ve oracıkta hayatını kaybetmiş bizim Orantes. Bu rivayete göre de nehre ilk adı bizim genç aşığın adı verilmiş. Hatta kaynağını gönül işleri hep ters giden kızımızın gözyaşlarından alırmış,  alırmış da tersine akarmış…

Daha önceki yazılarımda amatör olarak olsa da birkaç fotoğrafına yer vermiştim. Bu yazı için de birkaç tane fotoğraf çektim umarım beğenirsiniz.

 

Yorum Yap