Onur Ayı: “Yüksek sesle söyle, LGBTİ+’LAR gururludur.”

 Onur Ayı: “Yüksek sesle söyle, LGBTİ+’LAR gururludur.”
Okunuyor Onur Ayı: “Yüksek sesle söyle, LGBTİ+’LAR gururludur.”

 

Onur Ayı nedir? Stonewall Ayaklanması ve Pride tarihi

“Farklı insanlar diğerleri gibi değildir; fakat farklı olmak utanılacak bir şey değildir. Çünkü diğer insanlar böyle harikulade insanlar değillerdir. Onlar binin yüz katıdır. Sen ‘bir’likteki ‘bir’sin! Onlar dünyanın her karışındalar. Sen yalnızca buradasın. Onlar çalı çırpı kadar alışıldıklar. Ama sen…. Sen mavi güllersin.” – Tennessee Williams. Sırça Hayvan Koleksiyonu, 1944.

photo 1553242072 345b34e7b55b

 

Lezbiyen, Gay, Biseksüel, Transseksüel ve Queer (LGBTQ), Onur Ayı, her yıl Haziran ayında Manhattan’daki 1969 Stonewall Ayaklanmaları’nı onurlandırmak için kutlanan etkinlikler bütünüdür. Varoluş süreçlerini, yönelimini, kimliğini görünür kılmak ve sevginin çok çeşitli olabileceğini devlet tarafından tanınmasını arttırmak için düzenlenen bir aylık gurur ve sevgi gösterisidir.

Sevginin dini, dili, ırkı var mıdır? İçimize serpilmiş ötekileştirilmelerden insanı ne kadar yoruyor değil mi, sevme ve sevilme en temel ihtiyacımızken insanların kimi sevdiği ile ilgileniyoruz? Biz sevginin karşısında değil içinde olmalıyız çünkü bu duygunun kalıpları yoktur. Sınırları yaratmak yerine onları kaldırmaya çalışmalıyız.

pexels photo 1612754

Eşcinsellik 1960’lı yıllarda ABD’de psikolojik bir hastalık olarak görülüyor ve bulaşıcı olduğu düşünülüyordu. Bu nedenle eşcinsel bireyler fişleniyor, eğitim ve çalışma hakları kısıtlanıyordu. Bir araya gelmeleri ve sosyalleşmeleri hoş karşılanmazken, kafeler ve barlar da onlara içecek servis etmiyordu. Birlikte dans eden iki kadın veya iki erkek gözaltına alınma riskiyle karşı karşıyaydı haliyle giyimlerine, konuşmalarına ve hareketlerine göre ayrımcılığa maruz kalıyorlardı.

Mafya gay bar işletiyordu. Beklenmedik bir ortaklıktı. Ancak 1960’larda New York’taki LGBTQ topluluğunun toplumun dışında yaşamaya zorlanması ve Mafya’nın yasaları hiçe sayması arasında, ikisi huzursuz olsa da karlı bir eşleşme haline geldi.

Eyalet İçki Kurumu ve New York Polis Departmanı, eşcinsel müşterilere hizmet veren barlara düzenli olarak baskın düzenledi. Yasanın sapma gördüğü yerde, Mafya altın bir iş fırsatı gördü. Genovese ailesinin bir üyesi olan Tony Lauria, namı diğer “Şişko Tony”, 1966 yılında Stonewall Inn’i satın aldı ve burayı bir gay bar ve gece kulübüne dönüştürdü.

Stonewall ve diğer gay barları işletmek için Mafya, NYPD’ye kapalı kapılar ardında meydana gelen “ahlaksız davranışlara” göz yumması için rüşvet verdi. Ayrıca zengin gey patronlara onları “dışlamakla” tehdit ederek şantaj yaptılar.

28 Haziran 1969’da bara düzenlenen rutin bir polis baskını sırasında çıkan ayaklanmalar eşcinsel haklar hareketinin miladını belirledi. 4 gün süren olaylar sırasında yüzlerce kişi yaralandı, çok sayıda kişi gözaltına alındı.

pexels photo 2577814

Stonewall İsyanları, LGBTQ hareketinin değişim talep etmek için yüksek sesle ve görünür olması gerektiğini açıkça ortaya koydu. Ayaklanmalardan beş ay sonra aktivistler, Philadelphia’daki Homofil Örgütleri Doğu Bölge Konferansı’nda, baskının birinci yıl dönümünü anmak için New York’ta bir yürüyüş düzenlenmesini önerdiler. Önerileri, Haziran ayının son Cumartesi günü “kıyafet veya yaş düzenlemesi olmadan” yıllık bir yürüyüş yapmaktı.

Organizatörler etkinlik için bir slogan ararken, planlama komitesinin bir üyesi olan L. Craig Schoonmaker “Gurur” önerisinde bulundu. “Eşcinsel Gücü” fikri de etrafa saçıldı, ancak Schoonmaker, eşcinsel bireylerin güçten yoksun olmasına rağmen sahip oldukları tek şeyin gurur olduğunu savundu.

Yürüyüşün resmi sloganı şu oldu: “Yüksek sesle söyle, eşcinsel gururludur.”

pexels photo 2336840

İlk Onur Yürüyüşü Stonewall Ayaklanması’nın birinci yıl dönümü olan 28 Haziran 1970’te, New York, San Francisco ve Los Angeles’ta eş zamanlı olarak düzenlendi. New York’ta 2 bin kişinin katılımıyla gerçekleşen gösteri, Onur Yürüyüşü’nün yaratıcısı feminist biseksüel Brenda Howard tarafından düzenlendi. Howard aynı zamanda 1970’li yıllarda eşcinsel bireylerin hakları için mücadele eden Eşcinsel Kurtuluş Cephesi’nin de kurucuları arasında yer alıyordu.

Türkiye’de Onur Haftası ilk kez 1993 yılında “Özgür Cinsellik Haftası” adıyla İstanbul’da kutlanmak istendi ancak valilik izin vermedi. 1994 yılından bu yana organize edilen Onur Haftası etkinlikleri kapsamında LGTBİ+ bireyler ve haklarını konu alan paneller, atölye çalışmaları, film gösterimleri, çeşitli sanat ekinlikleri ile konserler düzenleniyor. Onur Yürüyüşü ise 2003’te yapılmaya başlanmıştır 2014 yılına kadar devam etse de politik gündem ve siyasi nedenlerden dolayı 4 yıl boyunca izinsiz kutlanmaya devam etmiştir. Son 3 yıldır pandemi ve yine aynı nedenlerden dolayı gerçekleştirilememektedir. Onur ayının kutlanılması ve anılması önemlidir, kazanılmış bu haklar kolay elde edilmemiştir. Biz varız ve gitmiyoruz!
pexels photo 2306773

 “O halde müsaade edersen sana şunu söyleyebilirim ki okuduğum bir sonraki kelimeler şunlardı: “Chloe Olivia’yı sevdi…” Başlama. Kızarma…. Bazen kadınlar, kadınları sever.” -Virginia Woolf. Kendine Ait Bir Oda, 1929.

 

faydalanılan kaynaklar: https://tr.euronews.com/2019/06/29/5-maddede-onur-yuruyusu

https://www.history.com/news/stonewall-riots-facts-gay-rights-lgbt

Yorum Yap