Veganlık Ne Değildir…

 Veganlık Ne Değildir…
Okunuyor Veganlık Ne Değildir…

Bir çoğumuzun son zamanlarda çok sık duyduğu bir kelime “Veganlık.”

Peki nedir Veganlık? Gerçekten yararlı mı? Yoksa sadece abartı mı?

İşte hepsinin cevabı bu yazımda gelin hep birlikte inceleyelim.

Vegan Nedir?

En basit tanımıyla Veganlık, her türlü hayvan kökenli ürünleri reddetmedir. Vegan kişiler, hayvansal gıda, giyecek, kozmetik gibi her türlü ürünü kullanmayı reddeder.

The Vegan Society kurucularından olan Donald Watson  Veganlık hakkına şöyle der, “Veganlık hayvanlar alemine dair sömürü ve zulmün tüm biçimlerini dışlamanın ve yaşamı gözetmenin yoludur. Et, balık, kümes hayvanı, yumurta, bal, hayvansal süt ve türevlerini dışlayıp bitkiler aleminin ürünleriyle yaşamak ve tamamen ya da kısmen hayvanlardan üretilen tüm ticari malların alternatiflerini kullanmak şeklinde pratiğe dökülür.”

Veganlık Çeşitleri:

  1. Etik Veganlık:

Etik Veganlık, mensup olduğu tür üzerine değer atamak anlamına gelir.

Türcülük, bir nevi ayrımcılık anlamına gelir. Hayvanları metalaştırmak(nesneleştirmek) , etik değerlerine aykırı davranmaktır. Hayvan hakları teorisyenlerinden Tom Regan şöyle der. “’bir yaşamın öznesi’ olmalarından dolayı haklara sahip olduklarını, çünkü inançlara ve arzulara, duygusal bir hayata, hafızaya ve amaçlara yönelik eyleme geçme yetisine sahip olduklarını ve bu sebeple de kendi içlerinde başkaları için ifade ettikleri anlamın ötesinde bir anlamları olduğunu öne sürer.” Regan, insanların keyif için, ekonomik çıkarı için hayvanlara zarar vermek anlamına gelmez. Francione’a göre “zorunlu olmadığımız halde hayvanlara zarar vermenin ve onları öldürmenin ahlaken yanlış olduğunu kabul ettiğimizde ve damak zevki, giyim kuşam anlayışı ya da alışkanlık gibi gerekçelerin de zorunluluk olarak sayılamayacağı da göz önünde bulundurulduğunda, veganlık bir tercih değil ahlaki bir yükümlülük teşkil etmektedir.”

2.Çevreci Veganlık:

Çevreci Veganlık, hayvansal gıda tüketilmesinden daha çok hayvansal ürünlerin çevreye verdiği zararlar üzerinde durur.

Kasım 2006’da Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün raporunda hayvansal tarım ile çevresel yıkım arasında kurulan bağ ortaya konmuştur. Raporda, başta inek, tavuk ve domuz üretimi olmak üzere hayvancılığın hava, toprak, su, bioçeşitlilik ve iklim değişikliğine olumsuz etkileri olduğu ortaya konmuştur. Rapora göre karbon dioksit salınımlarının %9’u, metan salınımının %37’si, nitrous oksit salınımının %65’i ve amonyak salınımının %68’i hayvancılık kaynaklıdır.

3.Sağlık Amaçlı Veganlık:

Hayvansal gıdaların insan bünyesine uygun olmadığını, bitkisel gıda yiyenlerin hayvansal gıda yiyenlerden daha sağlıklı olduğu görüşün de olan buna bağlı olarak beslenme biçimini değiştiren kişilerdir.

Vegan beslenmenin tip2 diyabete, yüksek tansiyona, obeziteye, kardiyovasküler hastalıklara ve kansere karşı tedavi çalışmalarında  fayda gösterdiği bilimsel olarak kanıtlanmıştır.  Bunu yanında sadece bitkisel beslenenlerin , hayvansal gıda ile beslenenlerden daha sağlıklı oldukları, hayvansal gıdaların insanlara uygun olmaması fikri kanıtlanmamış olarak eleştiri almaktadır.

Bunlara ek olarak sadece  bitkisel ürünle beslenen kişilerin kemik dokusu zedelenmeleri açısından, vejetaryenlere, balık yiyenlere ve et yiyenlere oranla daha yüksek risk taşıdıklarına dair bulgulara rastlanılmıştır.

Veganlık, sadece sağlık açısından hayvansal gıda tüketmeme olduğunu aslında doğaya, iklime bile çok fazla zararı olduğu; hayvanların hakları, etik değerlerinin korunması için hepimizin dikkat etmesi gereken bir durumdur.

 

Yorum Yap